Digital Marketing

Không ít bài nêu lên một chủ đề gây chú ý nhưng phần mở đầu quá tầm thường, đồng nghĩa với khả năng mất một số bạn đọc hoặc khiến họ có ấn tượng không hay. Trong khi đó, có nhiều trường hợp phóng viên viết được phần mở đầu rất tốt, cách dẫn giải câu chuyện cũng rất logic nhưng đến phần kết lại hụt hẫng, thậm chí cụt.

Nhiều người cho rằng ai viết văn hay thì làm báo giỏi. Điều này chưa chắc nếu phong cách viết văn được “bê” nguyên xi vào trong báo. Nhiều nhà văn quen với kiểu tả tình tả cảnh, trong khi báo chí đòi hỏi đề cập trực tiếp vào vấn đề. Nhưng nếu nhà báo chỉ thuần túy phát hiện thông tin giỏi mà không biết đặt vấn đề, không biết dẫn dắt người đọc đi đến hết câu chuyện thì cũng không đạt được mục đích của mình.

Mở đầu hay không phải chuyện đơn giản nhưng ít ra nó còn được chú ý nhiều, chứ phần kết thì nhiều khi bị coi nhẹ. Thực ra, mở đầu và kết bài đều có ý nghĩa lớn. Mở bài tốt giúp cho người đọc thấy quan tâm hơn đến bài vào và tiếp tục tìm hiểu nó, một câu kết hay sẽ khiến độc giả có cảm tưởng về một bài viết “hoàn thiện”.

Giảng viên Fabienne Gérault thuộc Đại học Báo chí Lille của Pháp đưa ra một số gợi ý sau:

Mở đầu

Đây không phải là một đoạn mở đầu dài dòng giới thiệu sự việc, nhân vật, hay vấn đề, mà là ngược lại. “Catch phrase”: nó phải tóm được độc giả! Đây là một trong những đoạn khó viết nhất trong một bài báo. Những không phải bao giờ phóng viên cũng có cảm hứng khi đặt bút viết. Chính vì thế phải đặt ra câu hỏi: làm thế nào thu hút được người đọc? Làm thế nào để đưa ra “cú đấm quyết định” cho bài báo của mình?

Đanh thép, cô đọng, nhịp nhàng, đó nhất thiết phải là một câu ngắn. Các từ ngữ đi thẳng vào vấn đề, sao cho độc giả hiểu ngay chủ đề của bài báo. Mở đầu phải độc lập với các tít, sapô và viết một cách tự do. Đây là một mẹo viết thu hút sự quan tâm chú ý của độc giả. Đây là sản phẩm của trí tưởng tượng sáng tạo của mỗi người.

Sau đây là một số cách viết phổ biến:

- một bức ảnh: định vị sự việc bằng một miêu tả. Độc giả cần được “nhìn thấy”.

- một trích dẫn: thích hợp khi một hoặc nhiều người được phỏng vấn.

- một câu chuyện: một giai thoại, miễn là có ý nghĩa. Độc giả rất thích.

- một công thức quen thuộc: có liên quan đến chủ đề.

- đổi hướng công thức: thay đổi một từ và dùng một câu nổi tiếng.

- một hình ảnh: hình ảnh này sẽ là biểu tượng của bài.

- một châm ngôn: có thể tự nghĩ ra hoặc lấy trong dân gian.

- một nghịch lý: đề cập tới chủ đề bằng cách không ai ngờ tới.

- một điều kỳ cục: gợi sự tò mò bằng một hình ảnh, một sự việc bất bình thường hoặc lạ.

- một khẳng định: phải có ý nghĩa hoặc bất ngờ.

- một câu hỏi: không nên lạm dụng và đưa ngay ra câu trả lời.

- một sự tương tự: liên tưởng tới một hình ảnh hoặc kỷ niệm của độc giả.

- một sự mỉa mai, một câu khác thường, một câu chơi chữ…

Trong một tờ báo cần có những mở đầu khác nhau. Nhà báo cần đổi mới. Với loại bài tin tức dạng hàng ngày thì chỉ cần đưa ra sự việc và thông điệp chủ yếu có tính thời sự.

Kết bài

Làm thế nào để độc giả có ấn tượng tốt về bài báo? Phần kết của bài không phải là:

- nơi chúng ta vội vã lướt qua những gì chưa nói trong bài.

- một bài học đạo đức (không nên thêm mắm muối vào bài báo).

- một kết luận của bài văn nghị luận có tính tóm tắt hay tổng hợp.

- một lời chào: đừng viết “phần tiếp theo ở số báo sau…”. Một bài báo là một tác phẩm hoàn chỉnh.

Không nhất thiết phải có kết luận đối với các bài mang tính thông tin thuần túy, các phỏng vấn (trừ phi chọn được câu hỏi cuối cùng thật hay). Ngược lại, tường thuật và bình luận bắt buộc phải có kết.

Yêu cầu cũng giống như với phần mở đầu. Mạnh mẽ, dứt khoát, kết luận phải dùng câu ngắn, hình tượng, độc đáo. Nó đem lại cảm tưởng cuối cùng. Thông thường, trước phần kết có hai hoặc ba câu, cũng ngắn, chuẩn bị cho “kết luận của kết luận”. Đôi khi chỉ cần một hay hai chữ là đủ.

Kết bài giúp cho người biên tập:

- mở ra góc độ mà anh ta đã đóng lại tối đa ở ngay đầu bài báo. Vì vậy nó gợi sự quan tâm, tò mò, đặt câu hỏi và mở ra triển vọng.

- đóng góc độ lại, bằng cách quay lại với thông điệp cốt lõi (khóa cái khóa lại).

Một mẹo hay: câu cuối cùng dùng lại các từ của tít hoặc ít nhất là một số từ

www.dgtmkt.net

(Theo Báo chí Việt Nam)

Đây là những nguyên tắc của một tờ báo hàng đầu thế giới. Hãy đọc để làm giầu kỹ năng của bạn nha !

1/ Cố gắng đưa thông tin ai, cái gì, ở đâu, tại sao, khi nào, như thế nào, bao nhiêu ngay trong 3 đoạn đầu tiên của tin.

2/ Dùng từ thật chuẩn xác và không dùng từ thừa. Viết các câu ngắn, từ ngắn, thay vì câu dài, từ dài. Hãy rút thông tin quan trọng nhất lên câu đầu tiên của tin trong vòng 14-20 chữ (không vượt quá 25 chữ). Hãy dùng thì chủ động thay vì dùng bị động.

3/ Nên dùng dấu chấm hết câu nhiều hơn các loại dấu câu khác. Dùng liên từ một cách phù hợp ở các đầu đoạn.

4/ Đoạn đầu tiên của tin không vượt quá 40 từ. Ý nghĩa của mỗi đoạn là ở nội dung bên trong đó, chứ không phải ở độ dài.

5/ Hãy sử dụng ngôn ngữ hàng ngày (dễ hiểu), không phải ngôn ngữ của các chính trị gia, luật sư hay các nhà kinh tế học. Hãy giải thích một cách ngắn gọn và phù hợp những gì mà có thể độc giả không hiểu.

6/ Không được để ý kiến cá nhân chi phối nội dung tin. Không được nói độc giả nên nghĩ gì và làm gì.

7/ Cung cấp sớm trong tin về chức năng của (các) tổ chức mà bạn đang viết. Đây là việc của phóng viên, chứ không phải của biên tập viên.

8/ Sử dụng càng ít từ mang tính trừu tượng càng tốt. Hãy sử dụng từ có ý nghĩa cụ thể, rõ ràng.

9/ Sử dụng các câu trích, dẫn (quote) một cách chính xác, đặc biệt là ở tít của tin.

10/ Hãy chú ý việc đang viết tin, bài cho trang báo nào. Các từ viết tắt có thể được chấp nhận đối với các trang tài chính hay thị trường. Các trang tin hay bài (features) thì cần có những giải thích rõ ràng hơn.

11/ Đừng sử dụng từ ngữ mang tính chuyên môn trong tin, nó sẽ khiến độc giả mất tập trung và hầu hết những từ này là không cần thiết.

12/ Gần một nửa độc giả của Thời báo Tài chính sống ở ngoài nước Anh. Vì vậy, tránh dùng các từ “chúng ta” hay “ở đây” khi nói về nước Anh. Tương tự như vậy, chú ý đến cách diễn đạt mùa hay múi giờ.

13/ Luôn để ý đến khả năng bị kiện vì nội dung tin bài. Hãy chuyển tin bài cho luật sư nếu bạn nghĩ có nguy cơ bị kiện.

www.dgtmkt.net

(Theo Financial Times Style Guide )

Bài viết này sẽ hướng dẫn các bạn kỹ năng viết bài: Đưa tin về cuộc họp và đưa tin về hội nghị

Nếu chính phủ hoặc cơ quan hoạch định chính sách tổ chức cuộc họp thì phóng viên cần tập trung xem trong cuộc họp có hành động gì và tác động của nó với độc giả thế nào. Có bầu bán gì không? Có phải ủy ban gợi ý tăng lương cho giáo viên không? Hay tăng thuế đối với các cửa hàng? Hay là thông qua ngân sách mới? Nếu không có hành động gì thì phải tìm hiểu lý do tại sao hoặc tập trung vào tranh luận đã diễn ra tại cuộc họp đó.

Theo cuối “Cẩm nang viết tin” của Peter Eng và Jeff Hodson, do Quỹ Tưởng niệm Báo chí Đông Dương phát hành, bài viết về cuộc họp nên có các yếu tố như sau:

- Ai chủ trì cuộc họp?

- Mục đích của cuộc họp?

- Có hành động gì?

- Vì sao có hành động?

- Bình luận của những người tham gia/quan sát?

- Ai sẽ bị ảnh hưởng bởi hành động đó, và bình luận của họ?

- Nếu chưa có hành động gì thì hãy xem có sự nhất trí rằng cần phải có hành động hay không?

- Nếu không có hành động thì có ai nói điều gì quan trọng hay đáng chú ý không?

- Hoàn cảnh của vấn đề mà họ thảo luận?

Phần mào đầu dưới đây lấy từ một tờ báo tiếng Lào, cho chúng ta biết ai ở hội nghị và chủ đề chung mà họ thảo luận là gì. Nhưng lại không nói họ thảo luận như thế nào về chủ đề đó. Đây là một lỗi thường gặp ở các nhà báo Đông Nam Á.

Đại tá Buuasieng Champaphanh, chủ nhiệm tiểu ban của Lào và thư ký tiểu ban của Thái Lan, thiếu tướng Serirath Thinrath cùng nới với báo chí Lào và Thái Lan về tình hình ở Vang Tao, xảy ra hôm 3/7 trong một Hội nghị của Ủy ban Gìn giữ An ninh Biên giới Lào-Thái Lan.

Sau đó trong tin, chúng ta biết thêm về tình hình: “Bọn thảo khấu có vũ trang đã tấn công một đồn biên phòng và bắt các quan chức hải quan làm con tin.” Vị đại tá Lào cho biết quân đội hai nước đang hợp tác để gìn giữ hòa bình ở biên giới. Nhưng thông tin đó lẽ ra phải đưa lên mào đầu mới phải.

Dưới đây là toàn văn một tin khác, lấy từ một tờ báo tiếng Anh của Lào:

Các em gái hút thuốc nhiều hơn

Tại cuộc họp một ngày để hoạch định chính sách quốc gia về kiểm soát thuốc lá ở Lào, diễn ra tại Khách sạn Lào Plaza hôm 24/7, Tiến sĩ Somchai Pholsena, giám đốc Trung tâm Giáo dục Thông tin Sức khỏe, cho biết số thanh niên mới lớn hút thuốc – đặc biệt là các em gái, đã tăng lên.

Cuộc họp được Cơ quan Cứu trợ Phát triển Adventist tài trợ và có sự tham gia của 40 đại biểu từ Bộ Y tế và ngành liên quan. Một số đại diện của các cơ quan quốc tế cũng có mặt và cuộc họp do Thứ trưởng Y tế chủ trì.

Chương trình nghị sự gồm có thảo luận và báo cáo về tình hình và việc kiểm soát hút thuốc lá trên thế giới nói chung và ở Lào nói riêng, tác động xấu của thuốc lá tới sức khỏe, thông tin về nhập khẩu và thuế thuốc lá, các chiến lược tương lai và chính sách kiểm soát thuốc lá.

Ở vùng đô thị, 25% đàn ông và 1,5% phụ nữ Lào hút thuốc. Ở vùng nông thôn, 60% đàn ông và 30% phụ nữ hút thuốc. 70-90% những người hút thuốc ở Lào là người dân tộc thiểu số.

Lào có hai nhà máy thuốc lá sản xuất ra sản phẩm mang nhãn hiệu Adeng và Dokmeydeng. Hai đơn vị này nhập khẩu thuốc lá nhãn hiệu 555 và Marlboro./.

Phần mào đầu nói rằng mục đích của cuộc họp là lập ra chính sách kiểm soát việc hút thuốc lá. Nhưng đọc từ đầu đến cuối tin chẳng có chỗ nào chỉ ra được là cuộc họp đã đạt được cái gì. Cuộc họp có đưa ra chính sách nào không? Bất kỳ chính sách mới nào cũng tác động tới nhiều người. Nếu cuộc họp không đưa ra được một chính sách nào thì vì sao nó thất bại?

Phần mào đầu có một số ý tốt: Đã kể ra được một câu nói hay tại cuộc họp. Nhưng thông tin đó không hề được giải thích trong phần còn lại của tin. Vì sao lại có nhiều trẻ em gái hút thuốc hơn? Số trẻ em gái hút thuốc tăng bao nhiêu? Có biện pháp kiểm soát nào được bàn luận tại cuộc họp không?

Tin này nói cho độc giả biết chương trình nghị sự của cuộc họp nhưng không nói những ý kiến chính thức được đưa ra là gì. Các thành viên của cuộc họp có đồng ý với các ý kiến đưa ra hay không?

Tin này cũng cho chúng ta biết một vài thực tế về tỷ lệ người hút thuốc và nhãn hiệu thuốc. Nhưng hoàn cảnh chính lại thiếu: Chính sách kiểm soát thuốc lá hiện nay là gì? Bối cảnh là gì? Vì sao chính phủ lại quan tâm giải quyết vấn đề này?

Hãy theo dõi một bài viết (sẽ cập nhật) về một cuộc họp ngoại giao lớn, xem cái nào khó đưa tin hơn và khó viết hơn.

Hội nghị khó đưa tin. Hội nghị thường được các học giả, các tổ chức phi chính phủ, các nhóm chuyên viên và chính phủ tổ chức nhằm trao đổi ý kiến và thường có ít hoặc không có hành động nào được đưa ra.

Nếu hội nghị có một người phát biểu chính thì lời bình của người đó có thể lấy làm chủ đề tập trung cho bài viết. Nếu nhiều đại biểu đưa ra các giải pháp cho một vấn đề thì những giải pháp đó là chủ đề của bài viết. Phóng viên cần tìm cách nói chuyện với các đại biểu trong giờ giải lao, đề nghị họ nói rõ ý kiến của mình đối với một vấn đề nào đó.

Hội nghị không phải lúc nào cũng cho ra được những tin, bài hay, nhưng đó là nơi phù hợp để gặp các chuyên gia và nói chuyện về ý tưởng viết tin, bài.

Cũng giống như khi đưa tin về cuộc họp, cần tránh kiểu chỉ liệt kê trong phần mào đầu về ai, ở đâu và khi nào. Kiểu như tin dưới đây lấy từ một tờ báo tiếng Việt:

Hội nghị kiểm điểm hai năm (1999-2000) chiến dịch chống ma túy và các tệ nạn của các công đoàn viên do Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức, đã kết thúc vào ngày 20/3 ở Quảng Trị.

Sau đó, tin này trích dẫn một quan chức hàng đầu nói rằng mà túy và “tệ nạn xã hội” không giảm vì các công đoàn viên không cảm thấy bức xúc về nó. Ông đề nghị cần phải có các biện pháp chỉnh đốn. Những ý kiến này lẽ ra phải đưa lên phần mào đầu mới phải

www.dgtmkt.net

(Theo báo chí Việt Nam)

Trong bài này tôi sẽ giới thiệu với các thính giả phần kỹ năng viết bài cho các tạp chí.

Có hai yếu tố chung cho tất cả các bài viết cho tạp chí, đó là bố cục và độ dài.

Bố cục

Một bài báo hay, cũng giống như một vở kịch hoặc một cuốn tiểu thuyết, có mở đầu, phần thân và phần kết. Khi đọc một bài báo như vậy, bạn sẽ nhận thấy tác giả biết mình đang đi tới đâu và anh ta đã dự kiến được phần kết trước khi bắt đầu viết đoạn đầu tiên.

Lời khuyên 1: Khi đọc phần ghi chép của mình, bạn hãy tìm ra thông tin có thể làm phần mào đầu và thông tin có thể làm tít phụ. Nếu có thể tìm được những thông tin này thì bạn có thể viết bài nhanh hơn nhiều. Nhiều bài báo hay kết thúc bằng cách nhắc lại một điểm đã đề cập trong mào đầu. Cách viết như vậy giúp bài báo có tính nhất quán.

Lời khuyên 2: Dành nhiều thời gian cho phần mào đầu. Tất nhiên đây là đoạn quan trọng nhất của bài báo và nếu mào đầu hay thì nhiều khả năng phần còn lại của bài báo sẽ suôn sẻ.

Lời khuyên 2a: Đối với một bài ngắn 100 dòng (2 cột) hoặc ít hơn, bạn phải vào đề câu chuyện càng sớm càng tốt. Điều này có nghĩa là chậm nhất phải nói được phần cốt yếu của câu chuyện vào phần cuối của đoạn một hoặc phần đầu của đoạn hai. Bạn không có thời gian để miêu tả hay phân tích dài dòng. Dưới đây là một ví dụ về một bài báo hai cột có mào đầu hay:

Một vũ khí siêu âm dưới hình thù một chiếc ống nhòm đã gây choáng váng cho cuộc đua ngựa nổi tiếng Royal Ascot, khiến con chiến mã hất ngã người đua và thua cuộc. Hành động bẩn thỉu này hóa ra là một âm mưu rửa tiền buôn lậu ma túy. Điều tưởng như một âm mưu trên đường đua này lại là tiêu điểm của một phiên tòa hình sự mở tại Luân Đôn vào tuần trước.

Lời khuyên 2b: Đối với những bài dài hơn, khoảng 150 dòng (3 cột) hoặc hơn, bạn có thể thử viết một mào đầu miêu tả một khung cảnh có thể cho độc giả biết sắc thái của sự kiện. Ví dụ:

Khi cơn mưa giấy kim tuyến đổ từ trên trời xuống, nhà tiểu thuyết nổi tiếng nhất Peru bước lên một sân khấu ọp ẹp ở trung tâm Lima. Trước mặt ông, đám đông chừng 25.000 người đang vẫy cờ đỏ-trắng của Peru và hát: “Tự do! Tự do! Tự do!” và sau đó họ bắt đầu hét tên ông “Mario! Mario! Mario!”

Lời khuyên 2c: Cũng có thể mở đầu bằng một câu chuyện. Ví dụ:

Khi đang còn là một học sinh trung học ở Chicago, Bob Fosse đã tiên đoán cuộc đời mình sẽ thú vị nhưng ngắn ngủi. “Tôi luôn nghĩ rằng tôi sẽ chết ở tuổi 35” ông nhớ lại – “Điều này thật lãng mạn. Mọi người sẽ tiếc thương tôi: “ôi! một tài năng trẻ!”

Lời khuyên 2d: Bạn cũng có thể bắt đầu bằng một câu trích dẫn, nhưng câu nói này phải nêu được ý. Ví dụ:

Napoleon từng nói: “Một đội quân đi chinh chiến bằng cái dạ dày của mình.” Nhưng đó là trước khi dăm-bông hộp được sáng chế.

Lời khuyên 2e: Cần tránh mào đầu bắt đầu bằng một thời gian trong quá khứ. Đừng viết “Vào ngày 4/7/1960, lá cờ của Mỹ lần đầu tiên đã được kéo lên tại pháo đài McHenry…” mà hãy viết “Ba mươi năm sau ngày lá cờ của Mỹ được kéo lên tại …”

Lời khuyên 2f: Cần tránh mở đầu với từ “đó là”, ví dụ như “đó là một đêm tối trời và mưa bão.” Không có gì sai khi dùng “đó là”, nhưng từ này thường được dùng quá nhiều.

Lời khuyên 3: Phác thảo bài viết. Một số phóng viên giàu kinh nghiệm không cần phác thảo trên giấy trước khi viết, đặc biệt là đối với một bài ngắn, nhưng hầu hết phóng viên làm việc này. Chỉ cần một danh sách đơn giản các vấn đề được viết theo trật tự mà bạn dự kiến sẽ đề cập là đủ. Việc mất thời gian xây dựng trình tự cho bài viết sẽ tiết kiệm cho bạn rất nhiều thời gian khi thực sự bắt tay vào viết, bởi vì rất nhiều bài báo, đặc biệt là những bài do bạn tự đi tìm tư liệu, cần phải sắp xếp các sự kiện không liên quan với nhau theo một trình tự. Khi đã dựng được khung cho mớ thông tin hỗn độn thì bạn sẽ dễ dàng quyết định giữ lại thông tin gì, và loại bỏ thông tin gì.

Lời khuyên 3a: Trước khi viết phác thảo, hãy quên hẳn quá trình đi thu thập thông tin và cố gắng xem xét câu chuyện với tư cách là một độc giả không biết gì (hoặc một biên tập viên). Hãy chọn ra những sự kiện, những khía cạnh và những kết luận của câu chuyện mà bạn cho rằng sẽ hữu ích nhất cho một người không hiểu biết gì về chủ đề này. Bằng cách tách mình khỏi quá trình thu thập thông tin, bạn có thể tránh được việc bị rối trước đống thông tin do chính mình thu được. Bạn cũng có thể tìm ra những thuật ngữ hoặc tình huống cần phải giải thích thêm cho độc giả.

Lời khuyên 3b: Việc phác thảo bài viết giúp bạn khống chế số lượng từ của bài báo. Một đoạn trung bình của một bài trong tạp chí TIME được giới hạn trong khoảng 20 dòng. Nếu bạn được giao viết một bài 100 dòng, bạn chỉ được viết năm đoạn. Theo định nghĩa thì mỗi đoạn chỉ được đề cập tới một vấn đề nên bạn sẽ có 5 vấn đề quan trọng. Trừ đoạn mào đầu, bạn còn bốn đoạn. Vậy nên khi xem lại phần ghi chép của mình, hãy chọn ra 4 vấn đề quan trọng bạn muốn đề cập và sắp xếp chúng theo một trật tự logic. Đây chỉ là một gợi ý. Có thể bạn có những phương pháp hay hơn của riêng mình.

Lời khuyên 3c: Trong một bài dài 100 dòng hoặc hơn, bạn nên dành một hoặc hai câu giải thích cho độc giả biết tại sao bài báo này lại quan trọng và tại sao độc giả nên đọc nó. Câu “quảng cáo” này thường nằm ở đoạn hai hoặc đoạn ba của bài viết. Bạn phải chèn câu “quảng cáo” này vào mà vẫn giữ mạch bài viết. Đối với các bài 150 dòng hoặc hơn, hoặc những bài về các vấn đề phức tạp, thì cần phải có riêng một đoạn tự “quảng cáo”.

Độ dài

Các bài của tạp chí thường rất ngắn. Vì vậy phóng viên buộc phải nén thông tin vào rất ít dòng. Điều này có nghĩa là không có chỗ cho các câu văn hoa sáo rỗng.

Lời khuyên 4: Cố gắng viết càng cô đọng càng tốt, cố hết sức để chọn lựa những thông tin phù hợp. Và cần phải rõ ràng. Tránh những câu không có ý nghĩa hoặc không có thông tin

Nếu bạn không muốn bị biên tập viên đảo lộn bài viết của mình, hãy viết bài với những thông tin cụ thể và xác thực tới mức không thể nào thay đổi bài viết mà không giảm đáng kể sức nặng của câu chuyện.

Một số lời khuyên khác

- Không đưa các thông tin quan trọng vào các mệnh đề phụ.

- Nên chọn câu chủ động hơn là bị động.

- Không kết thúc bài viết bằng một câu trích dẫn nếu có thể tránh được. Một cách hay hơn để kết thúc là nêu lên một sự trớ trêu, hoặc một kết luận thông minh hay một sự kiện thú ví gợi mở về những sự kiện xảy ra tiếp theo.

- Hãy chú ý khi dùng trạng từ. Hầu hết trạng từ chỉ có nghĩa nhấn mạnh như trong câu “Đó là một đêm rất tối trời và mưa bão.” Từ rất ở đây mang ít ý nghĩa.

- Tránh lặp lại từ. Điều này nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng rất nhiều người viết giỏi vẫn mắc phải điều này do không chú ý. Tất nhiên cũng rất nực cười nếu bài viết dùng một loạt từ đồng nghĩa cho một từ quan trọng xuất hiện liên tục trong bài viết, nhưng bạn phải quyết định việc lặp lại từ ở mức độ nào là hợp lý. Đọc to bài viết của mình, tai thường phát hiện ra các từ lặp mà mắt bạn đã bỏ qua.

- Khi dẫn một câu trích trực tiếp, tránh đưa câu trích lặp lại thông tin đã viết. Ví dụ: Các quan chức Mỹ, nhắc lại lời kêu gọi của chính phủ về việc chấm dứt tình trạng lặp lại từ, tuyên bố vào tuần trước rằng “dùng một từ hai lần trong một đoạn văn là không được”. Trong trường hợp này đoạn trích trong ngoặc thuần túy nhắc lại câu giới thiệu. Cách giải quyết hoặc là bỏ câu giới thiệu, hoặc bỏ câu trích.

- Lại nói về trích dẫn, mỗi bài viết nên có vài câu trích. Nói chung, các câu trích ngắn thì hay hơn câu dài. Và càng nhiều trích dẫn càng hay, nhưng sẽ là thừa nếu hơn một người nói về cùng một quan điểm. Các câu trích làm bài viết sống động và hấp dẫn hơn. Tránh những câu trích khẳng định những điều hiển nhiên.

- Khi liệt kê sự việc, đặt chúng theo một thứ tự nhất định: thứ tự chữ cái, thứ tự thời gian,….

- Đọc tạp chí. Việc này sẽ giúp bạn tham khảo cách các nhà báo khác xử lý câu chuyện và các vấn đề trong câu chuyện tương tự như các vấn đề bạn đang phải đối mặt.

- Cuối cùng: Viết lại, viết lại và viết lại. Một bài viết sẽ hay hơn mỗi lần bạn viết lại và thà rằng bạn viết lại để bài viết hay hơn hơn là dành công việc này cho các biên tập viên

www.dgtmkt.net

(Theo Don Morrison)

Chức năng của sapô

- Hoàn thiện tít, bằng cách nói rõ chủ đề bài báo và góc độ mà bạn lựa chọn xử lý. Giúp độc giả hình dung bài báo sẽ nói gì.

- Tóm tắt thông tin, bằng cách đưa ra thông tin chủ yếu nếu cần phải dừng lại ở đó.

- Giải thích bài báo, bằng cách chỉ ra tại sao tác giả chọn viết về sự kiện hay hiện tượng này. Ở đây cần vận dụng luật xa gần để giúp độc giả hiểu rằng bái báo có thể liên quan đến họ và họ sẽ được lợi khi đọc nó.

- Nêu rõ hoàn cảnh, đặc biệt với thể loại phỏng vấn, điều tra dài kỳ, bài viết về sự việc thời sự đã qua. Đối với một bài viết nhiều kỳ, sapô gợi lại những kỳ trước. Với phỏng vấn, nó giới thiệu vắn tắt người được phỏng vấn và gợi vấn đề mà người đó đề cập đến.

- Thông báo bố cục: đây là một cách phát triển thông điệp cốt lõi của bài báo mà tỏng tít đã nhắc đến. Rất cần thiết với những độc giả đọc nhanh, bởi cách này rõ ràng.

- Mời đọc: việc lựa chọn từ ngữ và cấu trúc câu rất quan trọng trong sapô. Nếu khô khan quá thì sẽ khiến độc giả nản lòng.

- Sapô là một yếu tố đập vào mắt độc giả, nằm giữa tít và bài báo, quan trọng trong việc trình bày trang. Dùng co chữ khác và to hơn chữ trong bài báo, để cân bằng phần chữ, phần trắng và phần minh họa một trang báo.

Hai loại sapô

Sapô có tính thông tin hay khơi gợi hoặc chứa đựng ít nhiều cả hai yếu tố, giống như tít.

Sapô có tính thông tin trả lời một cách đầy đủ nhất có thể được cho các câu hỏi tham khảo, nhắc lại góc độ của bài báo bằng cách làm rõ nó. Đó là sapô – vua đối với các nhật báo, báo ra định kỳ, báo của các cơ quan thể chế hoặc doanh nghiệp. Đây là loại sapô giản dị, trung lập, nghiêm túc.

Với sapô có tính khơi gợi, các sự việc đôi khi được coi là đã được biết đến. Sapô ở đây đưa ra ý tưởng chung của bài báo, góc độ và giọng điệu của bài báo. Thích hợp với phóng sự, chân dung, một số thể loại phỏng vấn và bài tổng hợp viết cho các tạp chí.

Lúc nào cần viết sapô, độ dài như thế nào?

Nhất thiết phải viết sapô khi bài báo đủ dài (hai trang, thậm chí ngắn hơn). Độ dài của sapô phụ thuộc độ dài của bài báo. Một số phóng viên có thói quen viết sapô trước khi viết bài, điều này giúp họ xác định rõ góc độ xử lý hoặc đặt mình trong cùng một “tông” với bài viết. Một số khác viết sapô sau, nhất là khi phụ thuộc vào vị trí của bài trên makét. Đôi khi sapô do một biên tập viên khác viết. Cẩn thận với những sapô giả (không được viết) mà thật ra là phần đầu của một bài báo được trình bày đồ họa khác đi.

www.dgtmkt.net

(Theo Fabienne Gérault)

Một tít cần đảm bảo 4 yêu cầu sau:

- Trung thực

- Hẫp dẫn

- Chính xác

- Trình bày đẹp

Tính trung thực

Tít phải phản ánh trung thực nội dung và sắc thái của câu chuyện và phải phù hợp với ảnh và/hoặc đồ họa kèm bài.

Bài viết về vấn đề gì và mào đầu của bài viết như thế nào? Lấy ý tưởng từ mào đầu (vấn đề chính của câu chuyện) để viết tít nhưng KHÔNG đơn thuần sao chép lại mào đầu.

Đây là một câu chuyện vui, buồn, nghiêm túc hay nhẹ nhàng? Câu chuyện về một cá nhân hay là tin về một chính sách của chính phủ? Đây là tin thời sự hay một bài? Hãy cố gắng viết tít đúng với sắc thái của câu chuyện và tính chất của bài viết.

Nếu có ảnh hoặc đồ họa kèm bài, phải đảm bảo rằng tít phản ánh đúng nội dung ảnh và đồ họa. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp có ảnh kèm bài vì các kết quả nghiên cứu cho thấy hầu hết độc giả sẽ nhìn ảnh trước tiên khi đọc trang báo. Sau đó họ đọc tít và rồi mới bắt đầu đọc bài báo.

Nếu bài có tít phụ thì tít phụ phải phù hợp với tít chính và cùng sắc thái với tít chính, dù nội dung của tít chính và phụ hoàn toàn khác nhau.

Tính hấp dẫn

Tít phải thu hút được độc giả, làm họ muốn đọc bài viết, vì vậy hãy dùng ngôn từ sắc sảo và hấp dẫn.

Lựa chọn từ ngữ cho tít là vấn đề đóng vai trò quyết định trong việc thu hút độc giả đọc bài viết đó. Vì số lượng từ dành cho tít không nhiều, phải đảm bảo từng từ đều đáng giá. Khi bạn đọc bài viết, hãy viết ra những từ có thể dùng cho tít.

Vì chỗ trên trang báo dành cho tít rất hạn chế nên phải tiết kiệm từ. Tránh dùng hai từ khi có thể dùng một từ. Các nhà báo cũng thường có xu hướng dùng những từ bóng bảy để gây ấn tượng cho độc giả. Cần tránh dùng từ bóng bảy khi có thể dùng từ đơn giản mà hiệu quả vẫn vậy. Trên thực tế, hầu hết độc giả là những người bình thường và bận rộn, họ muốn đọc ngôn từ đơn giản, dễ hiểu và không phải mất thời gian để nghĩ về chúng.

Tránh dùng các câu sáo rỗng. Nên nhớ độc giả không hề quan tâm tới trình độ sử dụng ngôn ngữ của phóng viên mà họ quan tâm tới bản thân tin tức.

Tránh chơi chữ, vì nó có thể phản tác dụng, đặc biệt đối với các đầu đề tin (đối với bài, hoặc một số phóng sự đặc biệt thì có thể chơi chữ). Nhưng nếu muốn chơi chữ thì phải đảm bảo dùng đúng cách.

Hãy độc đáo khi dùng từ. Có một số từ thường được báo chí sử dụng quá nhiều trong tít. Nên tránh dùng những từ như vậy thì tít sẽ độc đáo hơn.

Nên tránh dùng các từ viết tắt và nhiều dấu chấm, phẩy trong tít vì trông rối mắt và khó hiểu.

Dùng động từ chủ động thay vì bị động. Điều này giúp tít ngắn gọn hơn và mạnh hơn.

Viết đơn giản và đảm bảo rằng tít có nghĩa rõ ràng. Tránh đưa những thông tin phức tạp và các con số không cần thiết vào tít.

Nhờ đồng nghiệp góp ý kiến và nghiêm túc tiếp thu ý kiến của họ. Nếu họ thấy rằng tít bài rất hay nhưng chẳng có nghĩa gì thì nhiều khả năng độc giả cũng cảm thấy như vậy.

Tính chính xác

Tít phải chính xác. Chính xác ở đây bao hàm cả về nội dung, chính tả, ngữ pháp… Nếu tít của bài báo sai, độc giả sẽ nghĩ rằng toàn bộ bài báo cũng sai.

Trước hết, phải đảm bảo chắc chắn rằng nội dung của tít là chính xác. Ngày tháng, số liệu, sự kiện… phải chính xác tuyệt đối như thông tin nêu trong bài.

Kiểm tra và kiểm tra lại tất cả, kể cả chính tả, đặc biệt là họ tên. Khi đã viết xong tít và kiểm tra lại mọi thứ cẩn thận, hãy kiểm tra thêm một lần nữa cũng không thừa.

Hình thức đẹp

Tít phải vừa vặn với khoảng trống dành cho tít trên trang báo, không được nén hoặc dãn chữ. Tít trông phải đẹp mắt và hợp với các tít khác trên trang báo và các tít phụ.

Cần biết tít của bạn sẽ được dành bao nhiêu chỗ trên trang báo và hãy viết tít vừa vặn với khoảng trống đó. Đừng co hoặc kéo dãn chữ trên tít cho vừa với khoảng trống và phải biết rõ chỗ ngắt dòng là ở đâu (đối với đầu đề dài 2, 3 dòng), vì đôi khi ngắt dòng không đúng từ sẽ làm tít rất khó đọc.

Hãy xem xét tới phần trình bày của bài báo/trang báo, nên làm việc trước với biên tập viên dàn trang để viết tít bài báo của bạn hợp với các đầu đề khác, các đầu đề phụ và ảnh.

www.dgtmkt.net

(Katherine McKinley)

Một logic đơn giản: nhiều sợi chỉ nhỏ có thể bện thành quả bóng nhỏ, rồi qua ngày tháng quả bóng đó có thể to hơn. Vì thế việc nhặt nhạnh những sợi chỉ vương vãi đâu phải là điều vô ích (Nhưng chớ có so sánh việc nhặt nhạnh này với việc “nhặt lá đá ống bơ” của một anh chàng hơi leng keng nào đó).

Nhiều phóng viên viết bài theo kiểu đối phó đã đành, nhiều người khác do bận rộn, chạy đuổi theo hết sự kiện này đến sự kiện khác nên nhiều khi nghĩ ra một chủ đề mà không có thời gian viết hoặc chưa đủ thông tin để viết. Nhưng cơ hội để viết bài sẽ lớn hơn nếu bạn bắt đầu nhặt nhạnh.

Ví dụ bạn quan tâm đến vấn đề phần mềm nguồn mở, thấy rằng trên thế giới nó đang được cổ vũ mạnh mẽ và ở Việt Nam cũng bắt đầu được coi trọng nhưng vẫn phát triển ì ạch. Cách làm đơn giản nhất ra đặt một cái hộp trên bàn, dán nhãn “Mã nguồn mở”. Khi trở nên quan tâm đến một vấn đề thì tự nhiên bạn thấy nhiều điều xung quanh có liên quan, bắt đầu chú ý đến nhiều chi tiết. Rồi bạn sẽ đề cập đến chủ đề đó trong câu chuyện với đồng nghiệp hay bạn bè và được cung cấp thêm nhiều thông tin.

Ngày qua ngày, cái hộp sẽ đầy lên: một bản phân tích về sự phát triển của phần mềm nguồn mở trên thế giới, một bản quy định mới của Bộ Khoa học-Công nghệ về phát triển phần mềm nguồn mở, câu chuyện về một công ty đi theo hướng này với nhiều thất bại và thành công bước đầu, ý kiến của người này người kia trên báo tỏ ý bi quan hay cổ vũ. Vài tuần trôi qua, có khi vài tháng, và một ngày bạn sẽ bất ngờ khi thấy có rất nhiều thông tin trong tay. “Đã đến lúc viết rồi” – cái hộp sẽ thì thầm vào tai bạn.

Nên nhớ rằng quá trình phát triển câu chuyện có thể dài, và nhiều khi có vẻ không hiệu quả khiến bạn mất kiên nhẫn. Thủ thuật ở đây là “hãy trồng vài loại cây cùng một lúc trong vườn”. Trong khi chăm bón cây này thì có thể lại thu hoạch ở cây kia. Tất nhiên, để mấy cái hộp chình ình trên bàn với đủ loại nhãn – nào là “PDA và Smartphone”, nào là “Weblog và Báo chí”, rồi “Mực in”, “Kinh doanh PC”, v,v. – có thể khiến nhiều người thấy bất tiện và… ngượng với đồng nghiệp. Vậy thì hãy làm thành tập hồ sơ, hoặc kín đáo hơn nữa là lưu trữ trong máy tính.

Những điều cần làm:

1. Xem lại các bài viết của mình trong vài năm gần đây. Lên danh sách những chủ đề lớn mà bạn quan tâm hoặc tò mò. Chọn lựa những vấn đề mà bạn thích để lưu giữ thông tin.

2. Xem có những chủ đề lớn nào khác mà bạn chưa đề cập đến trong những bài viết gần đây và chọn ra chủ đề mà bạn thấy thú vị nhất. Tạo một tập hồ sơ hoặc đặt trước mặt một cái hộp và dán nhãn tên chủ đề đó.

3. Nếu bạn thường xuyên phụ trách một mục nào đó, hãy xem có những chủ đề nào mà tới nay bạn chưa tiếp cận được. Lập một tập hồ sơ về chúng và bắt đầu “hỏi dò” các nguồn tin.

4. Dành chút thời gian tìm kiếm trên mạng Internet về một vài chủ đề mới mẻ và bổ sung vào tập hồ sơ riêng một số thông tin từ các website liên quan đến những chủ đề mà mình quan tâm

www.dgtmkt.net

(Theo báo chí Việt Nam)

Sách báo là nguồn tư liệu luôn sẵn có vào lúc nào tham khảo cũng được. Nhưng khi tìm kiếm thông tin từ lời nói, cần phải nắm bắt được những câu nói thoáng qua.

1. Khó khăn

Mào đầu: khó mà ghi chép cho đúng. Chỉ có sự rèn luyện thường xuyên, cùng với việc tự phê bình và ý thức tự hoàn thiện mới giúp chúng ta làm tốt công việc này.

Chúng ta có tốc độ nói trung bình 150 từ/phút, trong khi chỉ có thể viết được 27 từ/phút. Xét về mặt sinh lý, chúng ta không thể ghi lại hết những gì nghe thấy. Vì vậy, cần có sự lựa chọn.

Trí tuệ của chúng ta phải tiến hành cùng lúc các hoạt động: nghe, hiểu, phân tích, lựa chọn, viết.

2. Ngữ cảnh ghi chép

Những ghi chép này sẽ dùng làm thông tin chính hay thông tin bổ sung hay chưa rõ mục đích? Ghi chép sẽ được dùng làm gì? Nó được dành cho ai? Sẽ phải viết một thông tin ngắn gọn hay một bài đầy đủ?

Ba tình huống thường hay xảy ra:

(1) Lời tuyên bố của một diễn giả: tham luận, diễn văn, hội nghị…

(2) Hội họp: nhiều người phát biểu, trao đổi.

(3) Trò chuyện hoặc phỏng vấn: hỏi và trả lời.

3. Chuẩn bị trước

Đừng coi nhẹ việc chuẩn bị các phương tiện làm việc cũng như về mặt kiến thức. Biết trước sẽ giúp chúng ta hiểu dễ dàng hơn và chú ý hơn. Hãy chuẩn bị ít nhất những gì bạn có được điểm mốc. Nếu đó là một cuộc tranh luận, hãy tìm hiểu thông tin về những nhân vật chủ chốt. Hãy đọc tất cả những tài liệu được nộp trước ngày khai mạc (chương trình, diễn văn, lời giới thiệu…). Xác định rõ mình muốn gì: muốn đào sâu mọi vấn đề hay chỉ một vài chủ đề. Ghi chép sẽ khác nhau.

4. Trong khi diễn ra cuộc phỏng vấn, hãy chú ý lắng nghe

Một số thông tin cần được ghi lại một cách chính xác: số liệu, tên riêng, ngày tháng… Ghi lại tất cả và xoá hết đi khi viết, còn hơn là bị thiếu đúng thông tin quan trọng. Trong trường hợp nghe thuyết trình về một chứng minh, hãy nghĩ đến việc ghi lại các bước lô-gíc. Không hiếm trường hợp sau này đọc lại mới thấy phép chứng minh đó bí hiểm vì thiếu một vài điểm bản lề.

Nếu bạn không nắm được mạch của một lập luận hoặc bỏ qua một thông tin quan trọng, đừng quên đánh dấu “điểm trắng” này bằng  một dấu “?” ở bên lề hoặc bất kỳ dấu hiệu nào khác do bạn chọn, để giúp bạn nhớ rằng cần phải nhanh chóng lấp đầy lỗ hổng này.

Để ghi chép nhanh, cách nào cũng tốt cả: viết tắt, tốc ký. Mỗi người có một cách riêng. Tuy nhiên, cố gắng chỉ ghi những chữ có nghĩa. Đừng chép từng từ một.

5. Lập bảng hoặc ô chữ cho các ghi chép

Bảng giúp chúng ta đọc một cách nhanh chóng các dữ liệu. Chúng ta sẽ đưa vào đó thông tin cần nhớ, bằng cách liên kết chúng lại với nhau, từ đó sẽ xuất hiện sự tương đồng, những mâu thuẫn, hoặc sự phát triển.

6. Biết cách khai thác những gì ghi chép được

Sau một thời gian tương đối ngắn, cần phải đọc lại những ghi chép, làm sáng tỏ, hoàn thiện chúng, đánh dấu những điểm mấu chốt, thậm chí viết lại để cho bài viết được sáng sủa. Khi thời gian chưa quá lâu, trí nhớ giúp chúng ta sửa chữa một số thiếu sót, lập nên những mối quan hệ lô-gíc, trình bày chi tiết một ví dụ…

Nếu bạn không sử dụng đến những ghi chép để viết một bài, một nhận định…, chúng có thể trở thành không thể đọc và không thể hiểu được, nếu ngay sau khi ghi bạn không tìm cách làm sáng tỏ chúng.

www.dgtmkt.net

( Theo Fabienne Gerault-ESJ)

Có hàng ngàn sự kiện, chứa đựng hàng ngàn thông tin, diễn ra mỗi ngày. Không một độc giả nào có thể theo dõi tất cả các sự kiện đó. Vì vậy, việc đầu tiên là họ sẽ lựa chọn chúng. Những sự kiện hấp dẫn, có liên quan gần gũi, được cho là cần thiết sẽ được quan tâm trước tiên. Điều này gọi là Luật xa gần, bao gồm các yếu tố liệt kê tiếp theo.

1. Tính thời sự

Người ta thường quan tâm tới những sự việc, sự kiện, tình huống diễn ra ở thời điểm hiện tại. Quá khứ cũng như tương lai không hấp dẫn bằng, ngoại trừ tương lai gần. Thứ tự ưu tiên là: hôm nay và ngày mai, rồi mới đến hôm qua, và cuối cùng là ngày kia và hôm kia.

Những nội dung chủ yếu cần đọc trong một bài báo (tít, sapo, mở đầu…) cần làm nổi bật thông tin về hiện tại hoặc tương lai cũng như kết quả của sự kiện. Cần tránh nói đến quá khứ trong tít. Bài báo cần bắt đầu bằng kết quả hoặc sự kiện hiện tại sau đó mới đề cập đến nguyên nhân, nguồn gốc. Nói cách khác, hãy đảo ngược trật tự thời gian.

2. Bản năng cơ bản

Tất cả những gì liên đến con người đều thu hút sự chú ý: bản năng sinh tồn, tình yêu, niềm vui sướng, cái chết, hận thù, bạo lực… Người viết cần cố gắng làm nổi bật trong bài báo của mình những khía cạnh sống động nhất, nhân văn nhất của sự kiện. Cái cụ thể cần được đặt trước cái trừu tượng, cái chính xác đặt trước cái chung chung. Những khía cạnh về con người cần phải được xuất hiện ngay trong tít. Mở đầu cần phải sống động, không giáo điều.

3. Khoảng cách địa lý

Người ta ai cũng có gốc gác từ một nơi nào đó: một thành phố, một vùng quê, một đất nước…. Ai cũng gắn bó sâu nặng với văn hoá địa phương nơi mình sinh ra, lớn lên và đang sinh sống. Vì vậy, độc giả thường quan tâm tới những gì gần gũi về mặt địa lý với họ: thành phố của họ, vùng của họ, đất nước của họ…. Thông tin càng xa thì càng ít gây chú ý, trừ một số trường hợp: họ có người thân đang sống ở vùng đó hoặc đất nước đó chẳng hạn.

Kết hợp hai yếu tố “bản năng cơ bản” và “khoảng cách địa lý”, ta sẽ được “luật kilomet chết”: đặt xuống hàng thứ yếu các sự kiện diễn ra ở xa cho dù có giật gân đến đâu, ưu tiên sự kiện ở khoảng cách gần và có tính gần gũi. Càng có nhiều người liên quan và sự kiện càng ở gần thì các phương tiện truyền thông càng nói đế nhiều và công chúng càng quan tâm.

4. Tính gần gũi về mặt xã hội-nghề nghiệp hay văn hoá-xã hội

Người ta luôn có nhu cầu thông tin về nghề nghiệp của bản thân hay tổ chức mà mình làm việc. Nhu cầu đó có tính chất tình cảm, nhưng đồng thời có tính chất công việc: người ta muốn có một tờ báo chuyên ngành hoặc những chuyên mục riêng mang lại thông tin cần thiết về nghề của họ, về sự nghiệp hay về cuộc sống của họ.

Mong muốn được gắn bó với một nhóm người về mặt văn hoá-xã hội cũng giống như mong muốn được ở trong một nhóm có chung sở thích. Phổ biến nhất là sự gắn kết qua tôn giáo và các đảng phái. Sau đó, phải kể đến công việc, giáo dục, đời sống gia đình, giải trí, các hiệp hội, chính trị, công đoàn…

Luật xa gần có ý nghĩa với tất cả những gì liên quan đến lo toan thường nhật: từ công việc bếp núc, chuyện học hành của con cái, đến quần áo hạ giá, ti vi, xe máy….

www.dgtmkt.net

(Theo Fabienne Gerault-ESJ)

Chưa bàn đến hình thức trình bày, văn phong, từ ngữ sử dụng… các nhà điều hành đều coi trọng chữ trên giấy hơn lời nói. TS. Napier rất vui khi biết những thông tin này. Bà cho biết ngay ở Mỹ, các nhà quản lý cũng áp dụng phương pháp tương tự. Và những người được thăng tiến trong tổ chức, công ty thường có kỹ năng viết rất tốt

1. Lật qua

Độc giả sẽ lựa chọn dọc cái gì bằng cách lật qua các trang báo. Không giống như đọc tiểu thuyết, đọc báo và tạp chí có thể giở thoải mái. Bắt đầu bằng trang nhất, nhưng ngay sau đó người đọc xem trang cuối, xem trang trong từ đấu đến cuối hay từ cuối lên đầu, dừng lại ở chỗ nào đáng chú ý

Những yếu tố nào gây chú ý ở độc giả?

Các tít trên trang nhất.

Đầu đề các chuyên mục: độc giả này bị thu hút bởi đề tài Kinh tế, độc giả khác lại chú ý tới mục Thời trang.

Các loại tít của từng bài báo (tít chính, tít phụ).

Minh hoạ: ảnh, tranh, đồ hoạ.

Tên tác giả.

Những chuyên mục cố định: bình luận, xã luận, hình vẽ.

Tóm tắt

Các yếu tố trên là lựa chọn đầu tiên và ghi nhớ ngay tức khắc.

2. Đọc lướt

Độc giả trở lại với những nội dung đã thu hút họ và chú ý đến những yếu tố khác trong bài báo.

Sapo: cung cấp thông tin cơ bản và gợi tò mò (thường là đoạn in đậm, nằm sau tít, nói lên toàn bộ ý của bài báo, đừng nhầm nó với đoạn tóm tắt vì sapo có thể đứng tách rời khỏi bài báo, với người đọc không có nhiều thời gian chỉ cần xem sapo, khi cần thông tin chi tiết thì mới đọc kỹ cả bài báo).

Tít xen và mở đầu các đoạn: nằm trong bài báo, chúng có tác dụng giãn mắt và dẫn dắt vào bài báo.

Hộp (box) : thu hút chú ý vào thông tin nổi bật.

Mở đầu bài: câu đầu tiên quan trọng nhất.

Kết luận: câu cuối cùng, cảm tưởng cuối cùng.

Nếu vội, đọc giả có thể dừng ở cấp độ đọc thứ hai này. Nếu các yếu tố này được viết tốt, chúng sẽ thu hút độc giả đọc toàn bộ bài báo. Các yếu tố thuộc hai cấp độ đọc đầu tiên đóng vai trò marketing.

3. Đọc kỹ

Việc độc giả có đọc kỹ hay không phụ thuộc vào cấu trúc bài báo và phong cách viết: vừa phải viết hay, vừa phải trình bày rõ ràng.

4. Bình luận

Giở lướt qua các trang báo giúp người đọc định hình những gì sẽ đọc và thứ tự các bài báo trong toàn bộ tờ báo cũng như trong mỗi trang.

Các cấp độ đọc không phụ thuộc nhau, vì người ta có thể đọc vào những thời điểm khác nhau, và không bắt buộc đọc cái này sau cái kia. Điều này dẫn đến việc:

Phải nhắc lại thông tin của tít trong sapo và phần đầu bài báo.

Không được gắn sapo với tít cũng như trong phần mở đầu bài báo, nhất là bằng cách dùng tính từ chỉ định (điều này, người này…)

(www.dgtmkt.net)

Theo Fabienne Gerault-ESJ

Outbound Marketing - Marketing truyền thống

Cùng tìm hiểu về Outbound marketing và đâu là xu hướng marketing trong thời đại hiện nay

Outbound marketing bao gồm các phương thức như quảng cáo tại các hội chợ triển lãm giới thiệu sản phẩm/ dịch vụ, các hội nghị/ hội thảo chuyên đề, gửi thư điện tử/ phát thư giấy trực tiếp quảng cáo tới danh sách khách hàng, bán hàng qua điện thoại, đăng quảng cáo trên TV, radio, báo chí, các poster, banner, blog, website mang tính quảng cáo trực tiếp , v.v…

Các marketer hồ hởi tìm đủ mọi cách để gửi thông tin của họ đến khách hàng, hăng say quảng bá hình ảnh công ty nhưng không hề xem xét liệu người đọc có chịu đọc không, người nghe có chịu nghe không, và người xem có chịu xem không! Họ chủ động gửi đi thông điệp của mình với hi vọng khách hàng sẽ để ý – tìm hiểu – hành động. Nhưng kết quả họ nhận được lại là phản ứng ngược lại mang tính tiêu cực từ khách hàng (theo một nghiên cứu cho thấy 84% số người độ tuổi từ 24 – 34 dời bỏ website khi có quảng cáo không hữu ích, 86% người xem chuyển kênh khi thấy quảng cáo, 44% thư gửi trực tiếp không bao giờ được mở và trên 80% khách hàng dỡ đăng ký nhận email marketing/ newsletter sau khi đăng ký).

Tại sao vậy???

• Thứ nhất: hành vi tiêu dùng của khách hàng ngày nay đã thay đổi, mọi người muốn chủ động kiểm soát thông tin mà họ đã tiếp nhận thay vì bị động tiếp nhận từ các doanh nghiệp. Đây chính là lý do khiến marketing truyền thống không còn nhiều ưu thế.

• Thứ hai: hiện nay không chỉ trên thế giới mà tại Việt Nam người tiêu dùng sử dụng Internet ngày càng nhiều hơn, ngành truyền thông trực tuyến phát triển với tốc độ chóng mặt, và khi internet là một kênh tương tác hai chiều thì marketing truyền thống càng tỏ ra yếu thế, các hình thức marketing  mới trở nên ưu việt hơn bằng việc mang lại cho khách hàng những thông tin thực sự hữu ích.

• Thứ 3: chi phí/ thời gian người tiêu dùng bỏ ra để tìm kiếm tra cứu sản phẩm, dịch vụ hay mua sắm sản phẩm mới trên internet (thông qua các công cụ tìm kiếm, các blog, mạng xã hội) có xu hướng rẻ hơn nhiều so với việc tham gia một hội nghị chuyên đề hay một hội chợ triển lãm sản phẩm.

Vậy đâu là giải pháp marketing cho các doanh nghiệp hiện nay ???

Xu hướng marketing hiện nay chủ yếu tập trung vào Inbound Marketing ! Tìm hiểu thêm về Inbound Marketing

www.dgtmkt.net

Inbound Marketing được nhắc đến lần đầu tiên vào năm 2005 bởi Brian Halligan - Giám đốc điều hành và sáng lập Hubspot. Inbound Marketing là khái niệm  hoàn toàn mới, đặc biệt tại Việt Nam. Chúng ta cùng tìm hiểu xem Inbound Marketing là gì?

Bạn có thể sánh được Inbound Marketing và Outbound Marketing.

Inbound Marketing như 1 thỏi nam châm, không phải là cái búa tạ – marketing dựa trên những nội dung thu hút và “nuôi dưỡng” khách hàng tiềm năng để tạo ra khách hàng, chứ không spam và làm phiền họ.

Giới thiệu về Inbound Marketing

Inbound Marketing là marketing dựa trên giá trị. Điều đó có nghĩa là bạn tìm kiếm khách hàng bằng cách thu hút và “nuôi dưỡng” khách hàng tiềm năng với những nội dung, dữ liệu và dịch vụ khách hàng chất lượng, chứ không phải làm phiền họ bằng những email/tin nhắn rác hoặc những quảng cáo phản cảm. Inbound Marketing thu hút khách hàng như những thỏi nam châm, chứ không đập vào đầu họ bằng búa tạ.

1. Chiến lược "Get Found":

Get Found - Inbound Marketing

• Truyền thông xã hội

www.dgtmkt.net

(Theo Brian Halligan)

Nếu Google cụm từ “tương lai của PR“, bạn sẽ tìm thấy khoảng 300 triệu kết quả. Con số đó vượt xa so với số lượng các… chuyên gia PR có mặt trên hành tinh này!

Có vẻ như tất cả mọi người đều ít nhất một lần nghĩ đến hoặc nói về điều đó. Nhưng sự thật là không có ai thực sự biết về “tương lai của PR”.

Lĩnh vực thông tin dường như thay đổi chóng mặt từng ngày từng giờ. Mười năm trước, chúng ta không có Twitter. Chúng ta cũng không có YouTube. Chúng ta chỉ vừa mới bắt đầu biết đến Facebook. Ngày nay, chúng và cả các phương tiện truyền thông kỹ thuật số khác đã làm thay đổi cách mà chúng ta làm PR.

Tuy nhiên, một sự chuyển đổi ở tầng sâu hơn đã âm thầm xảy đến trong thập kỷ qua, đặc biệt là kể từ năm 2008. Lòng tin mà công chúng dành cho Chính phủ, các tổ chức và các tập đoàn dường như ngày càng “mòn vẹt”. Đó là vấn đề an toàn thực phẩm, là khoản tiền thưởng không công bằng cho vị Giám đốc điều hành hay những vụ bê bối của Chính phủ… Chúng ta đối mặt với sự thật, đó là sự ổn định toàn cầu đang suy giảm rõ rệt. Sự tin tưởng đã được thay thế bởi sự ngờ vực và hoài nghi. Ba năm trước, chúng ta chứng kiến sự kiện Wall Street ở New York, ngày hôm nay chúng ta lại có biểu tình ở Hồng Kông.

Cùng với đó, diễn biến của những thách thức xã hội mang tầm quốc tế đang trở nên ngày càng phức tạp. Các nước phát triển vẫn đang phải vật lộn từng giờ với hậu quả để lại từ các cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế. Họ phải đối diện với những con số báo động về tỉ lệ thất nghiệp cao cũng như bài toán nan giải về phục hồi kinh tế mới ra đời. Trên toàn thế giới, quá trình tăng trưởng kinh tế đã gây thiệt hại nặng nề cho môi trường. Bên cạnh đó, cấu trúc xã hội của cộng đồng cũng bị ảnh hưởng rõ rệt, của cải gần như không bao giờ được chia sẻ công bằng. Theo một báo cáo của Oxfam trong năm nay, 85 người giàu nhất thế giới có lượng tài sản lớn hơn tổng tài sản cộng lại của những người nghèo nhất là 3,5 tỷ, con số đó cũng hơn một nửa số tài sản của nhân loại.

Trao vào tay tất cả người dân trên thế giới sức mạnh của các phương tiện truyền thông kỹ thuật số sẽ mang lại những “cú nổ” bất ngờ. Dân chủ hóa việc sáng tạo cũng như sử dụng thông tin, mỗi cá nhân ngày nay thậm chí có khả năng tạo ra phong trào toàn cầu gần như chỉ trong một đêm. Ngày nay, tiếng nói của xã hội khi được khai thác triệt để có sức mạnh đến mức lật đổ chính phủ, như những gì chúng ta đã chứng kiến trong sự kiện Mùa xuân Ả Rập, hoặc nêu ra các vấn đề để gây sự chú ý, như cách mà “Ice Bucket Challenge” đã được dùng để nâng cao nhận thức của công chúng đối với bệnh ALS. Quả thật, lịch sử nhân loại chưa bao giờ ghi nhận được tầm ảnh hưởng lớn đến thế giới như vậy của một “bộ phận” nhỏ, thậm chí không hề có nhiều quyền lực hay địa vị trên thực tế như các phương tiện truyền thông ngày nay!

Ý nghĩa đơn giản của điều đó cũng như của vấn đề “quan hệ công chúng” là: công chúng ngày nay mang một giọng nói có âm hưởng lớn hơn rất nhiều so với chúng ta. Trước đây, khi PR phần lớn chỉ là dòng chảy một chiều của thông tin, thì ngày hôm nay, đó là một cuộc đối thoại nhiều chiều, nảy sinh ra nhiều chủ đề mới thông qua các phương tiện truyền thông. Điều đó đồng nghĩa với việc, các thương hiệu đang mất dần quyền kiểm soát với những câu chuyện thương hiệu của họ, thậm chí phải chuẩn bị đối mặt với sự “soi xét” kỹ lưỡng hơn và minh bạch hơn của công chúng.

Đối với các chuyên gia PR, những xu hướng này mang đến cơ hội cũng như thách thức, và tôi cũng tin rằng, đó hẳn phải là cả trách nhiệm xây dựng lại lòng tin đã bị mất trong lòng công chúng. Đây là nơi PR thực sự được thực hiện sứ mệnh của mình, là những người “hộ mệnh” của các thương hiệu cũng như là các chuyên gia trong việc thấu hiểu những thứ diễn ra bên ngoài. Thương hiệu lúc này cần phải thiết lập lại kết nối với công chúng dựa trên mối quan hệ đôi bên cùng có niềm tin. Để làm được điều này, các thương hiệu phải thực sự phù hợp, độc đáo, xác thực, minh bạch và hấp dẫn đối với công chúng. Và hơn cả, các thương hiệu phải xác định được mục đích của mình!

Tại Unilever, chúng tôi tin rằng chìa khóa để làm điều này chính là biến “mục đích” trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động. Mục đích kết nối thương hiệu với cộng đồng và xã hội một cách hấp dẫn cũng như thực sự gắn kết. Mục đích giữ cho thương hiệu luôn thật, trung thực và đầy tính hợp tác. Mục đích liên kết vị trí của thương hiệu cũng như thuộc tính độc đáo của thương hiệu với những gì mà công chúng thực sự cho là quan trọng. Từ đó, chúng ta “trao quyền” cho công chúng được đóng góp câu chuyện của riêng họ vào câu chuyện chung của thương hiệu.

Dove đã xây dựng chiến dịch Vẻ đẹp thực sự của mình trong hơn một thập kỷ qua. Số lượng người hâm mộ đã vượt xa những lợi ích… giữ ẩm của sản phẩm! Đó là khi họ cảm nhận và đồng cảm với tiếng nói của thương hiệu trong việc tôn vinh vẻ đẹp của phụ nữ và trẻ em gái. Khi Dove tung ra video quảng cáo Dove Sketches, “mục đích” của nó đã được truyền tải một cách đáng tin cậy, phù hợp và hấp dẫn. Và không có gì đáng ngạc nhiên khi video đó nhanh chóng trở thành quảng cáo được xem nhiều nhất trong lịch sử YouTube với hơn 100 triệu lượt xem.

Dù là gì đi nữa, tất cả mọi thứ về tương lai của PR phải được gắn chặt với vai trò duy nhất của chúng ta trong việc làm chủ không gian giữa các thương hiệu và công chúng – nơi niềm tin được tạo ra hoặc bị phá hủy. Đó cũng là không gian nơi “quỹ đạo” của các cuộc đối thoại và quan hệ đối tác sẽ bảo vệ và mở rộng “lực hấp dẫn” của các thương hiệu . “Lực hấp dẫn” của một thương hiệu được xây dựng bởi một lớp bảo vệ niềm tin, giống như bầu khí quyển bảo vệ một hành tinh được tạo nên từ vô vàn thiên thạch. Khi nó càng phát triển mạnh mẽ, nó sẽ càng thu hút nhiều hơn và nhiều hơn nữa mọi thứ về mình, từ đó mở rộng tầm ảnh hưởng của thương hiệu.

Ngày hôm nay, chúng ta có thể dễ dàng làm điều này thông qua sự trợ giúp của các công cụ mới trong lĩnh vực Content Marketing (Tiếp thị nội dung) hay các phương tiện truyền thông kỹ thuật số. Nhưng trong mười năm tới, ai dám đảm bảo rằng sẽ không có những biến chuyển vượt bậc hơn của công nghệ và cho ra đời những “chiến binh hậu duệ” sắp đặt lại mọi quy luật hôm nay chúng ta đang có? Tương lai của PR nằm trong việc chúng ta phải cập nhật không ngừng các kỹ năng để ứng phó với mọi sự thay đổi có thể xảy đến từ môi trường bên ngoài. Trong khi đó, vẫn phải giữ vững những điều được coi như giá trị cốt lõi mà chúng ta sẽ luôn mang trong mình, trong tất cả những điều chúng ta làm. Chỉ khi đó, chúng ta mới tìm thấy mục đích thực sự của PR!

David Kiu, VP, Unilever