Digital Marketing

Không ít bài nêu lên một chủ đề gây chú ý nhưng phần mở đầu quá tầm thường, đồng nghĩa với khả năng mất một số bạn đọc hoặc khiến họ có ấn tượng không hay. Trong khi đó, có nhiều trường hợp phóng viên viết được phần mở đầu rất tốt, cách dẫn giải câu chuyện cũng rất logic nhưng đến phần kết lại hụt hẫng, thậm chí cụt.

Nhiều người cho rằng ai viết văn hay thì làm báo giỏi. Điều này chưa chắc nếu phong cách viết văn được “bê” nguyên xi vào trong báo. Nhiều nhà văn quen với kiểu tả tình tả cảnh, trong khi báo chí đòi hỏi đề cập trực tiếp vào vấn đề. Nhưng nếu nhà báo chỉ thuần túy phát hiện thông tin giỏi mà không biết đặt vấn đề, không biết dẫn dắt người đọc đi đến hết câu chuyện thì cũng không đạt được mục đích của mình.

Mở đầu hay không phải chuyện đơn giản nhưng ít ra nó còn được chú ý nhiều, chứ phần kết thì nhiều khi bị coi nhẹ. Thực ra, mở đầu và kết bài đều có ý nghĩa lớn. Mở bài tốt giúp cho người đọc thấy quan tâm hơn đến bài vào và tiếp tục tìm hiểu nó, một câu kết hay sẽ khiến độc giả có cảm tưởng về một bài viết “hoàn thiện”.

Giảng viên Fabienne Gérault thuộc Đại học Báo chí Lille của Pháp đưa ra một số gợi ý sau:

Mở đầu

Đây không phải là một đoạn mở đầu dài dòng giới thiệu sự việc, nhân vật, hay vấn đề, mà là ngược lại. “Catch phrase”: nó phải tóm được độc giả! Đây là một trong những đoạn khó viết nhất trong một bài báo. Những không phải bao giờ phóng viên cũng có cảm hứng khi đặt bút viết. Chính vì thế phải đặt ra câu hỏi: làm thế nào thu hút được người đọc? Làm thế nào để đưa ra “cú đấm quyết định” cho bài báo của mình?

Đanh thép, cô đọng, nhịp nhàng, đó nhất thiết phải là một câu ngắn. Các từ ngữ đi thẳng vào vấn đề, sao cho độc giả hiểu ngay chủ đề của bài báo. Mở đầu phải độc lập với các tít, sapô và viết một cách tự do. Đây là một mẹo viết thu hút sự quan tâm chú ý của độc giả. Đây là sản phẩm của trí tưởng tượng sáng tạo của mỗi người.

Sau đây là một số cách viết phổ biến:

- một bức ảnh: định vị sự việc bằng một miêu tả. Độc giả cần được “nhìn thấy”.

- một trích dẫn: thích hợp khi một hoặc nhiều người được phỏng vấn.

- một câu chuyện: một giai thoại, miễn là có ý nghĩa. Độc giả rất thích.

- một công thức quen thuộc: có liên quan đến chủ đề.

- đổi hướng công thức: thay đổi một từ và dùng một câu nổi tiếng.

- một hình ảnh: hình ảnh này sẽ là biểu tượng của bài.

- một châm ngôn: có thể tự nghĩ ra hoặc lấy trong dân gian.

- một nghịch lý: đề cập tới chủ đề bằng cách không ai ngờ tới.

- một điều kỳ cục: gợi sự tò mò bằng một hình ảnh, một sự việc bất bình thường hoặc lạ.

- một khẳng định: phải có ý nghĩa hoặc bất ngờ.

- một câu hỏi: không nên lạm dụng và đưa ngay ra câu trả lời.

- một sự tương tự: liên tưởng tới một hình ảnh hoặc kỷ niệm của độc giả.

- một sự mỉa mai, một câu khác thường, một câu chơi chữ…

Trong một tờ báo cần có những mở đầu khác nhau. Nhà báo cần đổi mới. Với loại bài tin tức dạng hàng ngày thì chỉ cần đưa ra sự việc và thông điệp chủ yếu có tính thời sự.

Kết bài

Làm thế nào để độc giả có ấn tượng tốt về bài báo? Phần kết của bài không phải là:

- nơi chúng ta vội vã lướt qua những gì chưa nói trong bài.

- một bài học đạo đức (không nên thêm mắm muối vào bài báo).

- một kết luận của bài văn nghị luận có tính tóm tắt hay tổng hợp.

- một lời chào: đừng viết “phần tiếp theo ở số báo sau…”. Một bài báo là một tác phẩm hoàn chỉnh.

Không nhất thiết phải có kết luận đối với các bài mang tính thông tin thuần túy, các phỏng vấn (trừ phi chọn được câu hỏi cuối cùng thật hay). Ngược lại, tường thuật và bình luận bắt buộc phải có kết.

Yêu cầu cũng giống như với phần mở đầu. Mạnh mẽ, dứt khoát, kết luận phải dùng câu ngắn, hình tượng, độc đáo. Nó đem lại cảm tưởng cuối cùng. Thông thường, trước phần kết có hai hoặc ba câu, cũng ngắn, chuẩn bị cho “kết luận của kết luận”. Đôi khi chỉ cần một hay hai chữ là đủ.

Kết bài giúp cho người biên tập:

- mở ra góc độ mà anh ta đã đóng lại tối đa ở ngay đầu bài báo. Vì vậy nó gợi sự quan tâm, tò mò, đặt câu hỏi và mở ra triển vọng.

- đóng góc độ lại, bằng cách quay lại với thông điệp cốt lõi (khóa cái khóa lại).

Một mẹo hay: câu cuối cùng dùng lại các từ của tít hoặc ít nhất là một số từ

www.dgtmkt.net

(Theo Báo chí Việt Nam)

Đây là những nguyên tắc của một tờ báo hàng đầu thế giới. Hãy đọc để làm giầu kỹ năng của bạn nha !

1/ Cố gắng đưa thông tin ai, cái gì, ở đâu, tại sao, khi nào, như thế nào, bao nhiêu ngay trong 3 đoạn đầu tiên của tin.

2/ Dùng từ thật chuẩn xác và không dùng từ thừa. Viết các câu ngắn, từ ngắn, thay vì câu dài, từ dài. Hãy rút thông tin quan trọng nhất lên câu đầu tiên của tin trong vòng 14-20 chữ (không vượt quá 25 chữ). Hãy dùng thì chủ động thay vì dùng bị động.

3/ Nên dùng dấu chấm hết câu nhiều hơn các loại dấu câu khác. Dùng liên từ một cách phù hợp ở các đầu đoạn.

4/ Đoạn đầu tiên của tin không vượt quá 40 từ. Ý nghĩa của mỗi đoạn là ở nội dung bên trong đó, chứ không phải ở độ dài.

5/ Hãy sử dụng ngôn ngữ hàng ngày (dễ hiểu), không phải ngôn ngữ của các chính trị gia, luật sư hay các nhà kinh tế học. Hãy giải thích một cách ngắn gọn và phù hợp những gì mà có thể độc giả không hiểu.

6/ Không được để ý kiến cá nhân chi phối nội dung tin. Không được nói độc giả nên nghĩ gì và làm gì.

7/ Cung cấp sớm trong tin về chức năng của (các) tổ chức mà bạn đang viết. Đây là việc của phóng viên, chứ không phải của biên tập viên.

8/ Sử dụng càng ít từ mang tính trừu tượng càng tốt. Hãy sử dụng từ có ý nghĩa cụ thể, rõ ràng.

9/ Sử dụng các câu trích, dẫn (quote) một cách chính xác, đặc biệt là ở tít của tin.

10/ Hãy chú ý việc đang viết tin, bài cho trang báo nào. Các từ viết tắt có thể được chấp nhận đối với các trang tài chính hay thị trường. Các trang tin hay bài (features) thì cần có những giải thích rõ ràng hơn.

11/ Đừng sử dụng từ ngữ mang tính chuyên môn trong tin, nó sẽ khiến độc giả mất tập trung và hầu hết những từ này là không cần thiết.

12/ Gần một nửa độc giả của Thời báo Tài chính sống ở ngoài nước Anh. Vì vậy, tránh dùng các từ “chúng ta” hay “ở đây” khi nói về nước Anh. Tương tự như vậy, chú ý đến cách diễn đạt mùa hay múi giờ.

13/ Luôn để ý đến khả năng bị kiện vì nội dung tin bài. Hãy chuyển tin bài cho luật sư nếu bạn nghĩ có nguy cơ bị kiện.

www.dgtmkt.net

(Theo Financial Times Style Guide )

Bài viết này sẽ hướng dẫn các bạn kỹ năng viết bài: Đưa tin về cuộc họp và đưa tin về hội nghị

Nếu chính phủ hoặc cơ quan hoạch định chính sách tổ chức cuộc họp thì phóng viên cần tập trung xem trong cuộc họp có hành động gì và tác động của nó với độc giả thế nào. Có bầu bán gì không? Có phải ủy ban gợi ý tăng lương cho giáo viên không? Hay tăng thuế đối với các cửa hàng? Hay là thông qua ngân sách mới? Nếu không có hành động gì thì phải tìm hiểu lý do tại sao hoặc tập trung vào tranh luận đã diễn ra tại cuộc họp đó.

Theo cuối “Cẩm nang viết tin” của Peter Eng và Jeff Hodson, do Quỹ Tưởng niệm Báo chí Đông Dương phát hành, bài viết về cuộc họp nên có các yếu tố như sau:

- Ai chủ trì cuộc họp?

- Mục đích của cuộc họp?

- Có hành động gì?

- Vì sao có hành động?

- Bình luận của những người tham gia/quan sát?

- Ai sẽ bị ảnh hưởng bởi hành động đó, và bình luận của họ?

- Nếu chưa có hành động gì thì hãy xem có sự nhất trí rằng cần phải có hành động hay không?

- Nếu không có hành động thì có ai nói điều gì quan trọng hay đáng chú ý không?

- Hoàn cảnh của vấn đề mà họ thảo luận?

Phần mào đầu dưới đây lấy từ một tờ báo tiếng Lào, cho chúng ta biết ai ở hội nghị và chủ đề chung mà họ thảo luận là gì. Nhưng lại không nói họ thảo luận như thế nào về chủ đề đó. Đây là một lỗi thường gặp ở các nhà báo Đông Nam Á.

Đại tá Buuasieng Champaphanh, chủ nhiệm tiểu ban của Lào và thư ký tiểu ban của Thái Lan, thiếu tướng Serirath Thinrath cùng nới với báo chí Lào và Thái Lan về tình hình ở Vang Tao, xảy ra hôm 3/7 trong một Hội nghị của Ủy ban Gìn giữ An ninh Biên giới Lào-Thái Lan.

Sau đó trong tin, chúng ta biết thêm về tình hình: “Bọn thảo khấu có vũ trang đã tấn công một đồn biên phòng và bắt các quan chức hải quan làm con tin.” Vị đại tá Lào cho biết quân đội hai nước đang hợp tác để gìn giữ hòa bình ở biên giới. Nhưng thông tin đó lẽ ra phải đưa lên mào đầu mới phải.

Dưới đây là toàn văn một tin khác, lấy từ một tờ báo tiếng Anh của Lào:

Các em gái hút thuốc nhiều hơn

Tại cuộc họp một ngày để hoạch định chính sách quốc gia về kiểm soát thuốc lá ở Lào, diễn ra tại Khách sạn Lào Plaza hôm 24/7, Tiến sĩ Somchai Pholsena, giám đốc Trung tâm Giáo dục Thông tin Sức khỏe, cho biết số thanh niên mới lớn hút thuốc – đặc biệt là các em gái, đã tăng lên.

Cuộc họp được Cơ quan Cứu trợ Phát triển Adventist tài trợ và có sự tham gia của 40 đại biểu từ Bộ Y tế và ngành liên quan. Một số đại diện của các cơ quan quốc tế cũng có mặt và cuộc họp do Thứ trưởng Y tế chủ trì.

Chương trình nghị sự gồm có thảo luận và báo cáo về tình hình và việc kiểm soát hút thuốc lá trên thế giới nói chung và ở Lào nói riêng, tác động xấu của thuốc lá tới sức khỏe, thông tin về nhập khẩu và thuế thuốc lá, các chiến lược tương lai và chính sách kiểm soát thuốc lá.

Ở vùng đô thị, 25% đàn ông và 1,5% phụ nữ Lào hút thuốc. Ở vùng nông thôn, 60% đàn ông và 30% phụ nữ hút thuốc. 70-90% những người hút thuốc ở Lào là người dân tộc thiểu số.

Lào có hai nhà máy thuốc lá sản xuất ra sản phẩm mang nhãn hiệu Adeng và Dokmeydeng. Hai đơn vị này nhập khẩu thuốc lá nhãn hiệu 555 và Marlboro./.

Phần mào đầu nói rằng mục đích của cuộc họp là lập ra chính sách kiểm soát việc hút thuốc lá. Nhưng đọc từ đầu đến cuối tin chẳng có chỗ nào chỉ ra được là cuộc họp đã đạt được cái gì. Cuộc họp có đưa ra chính sách nào không? Bất kỳ chính sách mới nào cũng tác động tới nhiều người. Nếu cuộc họp không đưa ra được một chính sách nào thì vì sao nó thất bại?

Phần mào đầu có một số ý tốt: Đã kể ra được một câu nói hay tại cuộc họp. Nhưng thông tin đó không hề được giải thích trong phần còn lại của tin. Vì sao lại có nhiều trẻ em gái hút thuốc hơn? Số trẻ em gái hút thuốc tăng bao nhiêu? Có biện pháp kiểm soát nào được bàn luận tại cuộc họp không?

Tin này nói cho độc giả biết chương trình nghị sự của cuộc họp nhưng không nói những ý kiến chính thức được đưa ra là gì. Các thành viên của cuộc họp có đồng ý với các ý kiến đưa ra hay không?

Tin này cũng cho chúng ta biết một vài thực tế về tỷ lệ người hút thuốc và nhãn hiệu thuốc. Nhưng hoàn cảnh chính lại thiếu: Chính sách kiểm soát thuốc lá hiện nay là gì? Bối cảnh là gì? Vì sao chính phủ lại quan tâm giải quyết vấn đề này?

Hãy theo dõi một bài viết (sẽ cập nhật) về một cuộc họp ngoại giao lớn, xem cái nào khó đưa tin hơn và khó viết hơn.

Hội nghị khó đưa tin. Hội nghị thường được các học giả, các tổ chức phi chính phủ, các nhóm chuyên viên và chính phủ tổ chức nhằm trao đổi ý kiến và thường có ít hoặc không có hành động nào được đưa ra.

Nếu hội nghị có một người phát biểu chính thì lời bình của người đó có thể lấy làm chủ đề tập trung cho bài viết. Nếu nhiều đại biểu đưa ra các giải pháp cho một vấn đề thì những giải pháp đó là chủ đề của bài viết. Phóng viên cần tìm cách nói chuyện với các đại biểu trong giờ giải lao, đề nghị họ nói rõ ý kiến của mình đối với một vấn đề nào đó.

Hội nghị không phải lúc nào cũng cho ra được những tin, bài hay, nhưng đó là nơi phù hợp để gặp các chuyên gia và nói chuyện về ý tưởng viết tin, bài.

Cũng giống như khi đưa tin về cuộc họp, cần tránh kiểu chỉ liệt kê trong phần mào đầu về ai, ở đâu và khi nào. Kiểu như tin dưới đây lấy từ một tờ báo tiếng Việt:

Hội nghị kiểm điểm hai năm (1999-2000) chiến dịch chống ma túy và các tệ nạn của các công đoàn viên do Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức, đã kết thúc vào ngày 20/3 ở Quảng Trị.

Sau đó, tin này trích dẫn một quan chức hàng đầu nói rằng mà túy và “tệ nạn xã hội” không giảm vì các công đoàn viên không cảm thấy bức xúc về nó. Ông đề nghị cần phải có các biện pháp chỉnh đốn. Những ý kiến này lẽ ra phải đưa lên phần mào đầu mới phải

www.dgtmkt.net

(Theo báo chí Việt Nam)

Trong bài này tôi sẽ giới thiệu với các thính giả phần kỹ năng viết bài cho các tạp chí.

Có hai yếu tố chung cho tất cả các bài viết cho tạp chí, đó là bố cục và độ dài.

Bố cục

Một bài báo hay, cũng giống như một vở kịch hoặc một cuốn tiểu thuyết, có mở đầu, phần thân và phần kết. Khi đọc một bài báo như vậy, bạn sẽ nhận thấy tác giả biết mình đang đi tới đâu và anh ta đã dự kiến được phần kết trước khi bắt đầu viết đoạn đầu tiên.

Lời khuyên 1: Khi đọc phần ghi chép của mình, bạn hãy tìm ra thông tin có thể làm phần mào đầu và thông tin có thể làm tít phụ. Nếu có thể tìm được những thông tin này thì bạn có thể viết bài nhanh hơn nhiều. Nhiều bài báo hay kết thúc bằng cách nhắc lại một điểm đã đề cập trong mào đầu. Cách viết như vậy giúp bài báo có tính nhất quán.

Lời khuyên 2: Dành nhiều thời gian cho phần mào đầu. Tất nhiên đây là đoạn quan trọng nhất của bài báo và nếu mào đầu hay thì nhiều khả năng phần còn lại của bài báo sẽ suôn sẻ.

Lời khuyên 2a: Đối với một bài ngắn 100 dòng (2 cột) hoặc ít hơn, bạn phải vào đề câu chuyện càng sớm càng tốt. Điều này có nghĩa là chậm nhất phải nói được phần cốt yếu của câu chuyện vào phần cuối của đoạn một hoặc phần đầu của đoạn hai. Bạn không có thời gian để miêu tả hay phân tích dài dòng. Dưới đây là một ví dụ về một bài báo hai cột có mào đầu hay:

Một vũ khí siêu âm dưới hình thù một chiếc ống nhòm đã gây choáng váng cho cuộc đua ngựa nổi tiếng Royal Ascot, khiến con chiến mã hất ngã người đua và thua cuộc. Hành động bẩn thỉu này hóa ra là một âm mưu rửa tiền buôn lậu ma túy. Điều tưởng như một âm mưu trên đường đua này lại là tiêu điểm của một phiên tòa hình sự mở tại Luân Đôn vào tuần trước.

Lời khuyên 2b: Đối với những bài dài hơn, khoảng 150 dòng (3 cột) hoặc hơn, bạn có thể thử viết một mào đầu miêu tả một khung cảnh có thể cho độc giả biết sắc thái của sự kiện. Ví dụ:

Khi cơn mưa giấy kim tuyến đổ từ trên trời xuống, nhà tiểu thuyết nổi tiếng nhất Peru bước lên một sân khấu ọp ẹp ở trung tâm Lima. Trước mặt ông, đám đông chừng 25.000 người đang vẫy cờ đỏ-trắng của Peru và hát: “Tự do! Tự do! Tự do!” và sau đó họ bắt đầu hét tên ông “Mario! Mario! Mario!”

Lời khuyên 2c: Cũng có thể mở đầu bằng một câu chuyện. Ví dụ:

Khi đang còn là một học sinh trung học ở Chicago, Bob Fosse đã tiên đoán cuộc đời mình sẽ thú vị nhưng ngắn ngủi. “Tôi luôn nghĩ rằng tôi sẽ chết ở tuổi 35” ông nhớ lại – “Điều này thật lãng mạn. Mọi người sẽ tiếc thương tôi: “ôi! một tài năng trẻ!”

Lời khuyên 2d: Bạn cũng có thể bắt đầu bằng một câu trích dẫn, nhưng câu nói này phải nêu được ý. Ví dụ:

Napoleon từng nói: “Một đội quân đi chinh chiến bằng cái dạ dày của mình.” Nhưng đó là trước khi dăm-bông hộp được sáng chế.

Lời khuyên 2e: Cần tránh mào đầu bắt đầu bằng một thời gian trong quá khứ. Đừng viết “Vào ngày 4/7/1960, lá cờ của Mỹ lần đầu tiên đã được kéo lên tại pháo đài McHenry…” mà hãy viết “Ba mươi năm sau ngày lá cờ của Mỹ được kéo lên tại …”

Lời khuyên 2f: Cần tránh mở đầu với từ “đó là”, ví dụ như “đó là một đêm tối trời và mưa bão.” Không có gì sai khi dùng “đó là”, nhưng từ này thường được dùng quá nhiều.

Lời khuyên 3: Phác thảo bài viết. Một số phóng viên giàu kinh nghiệm không cần phác thảo trên giấy trước khi viết, đặc biệt là đối với một bài ngắn, nhưng hầu hết phóng viên làm việc này. Chỉ cần một danh sách đơn giản các vấn đề được viết theo trật tự mà bạn dự kiến sẽ đề cập là đủ. Việc mất thời gian xây dựng trình tự cho bài viết sẽ tiết kiệm cho bạn rất nhiều thời gian khi thực sự bắt tay vào viết, bởi vì rất nhiều bài báo, đặc biệt là những bài do bạn tự đi tìm tư liệu, cần phải sắp xếp các sự kiện không liên quan với nhau theo một trình tự. Khi đã dựng được khung cho mớ thông tin hỗn độn thì bạn sẽ dễ dàng quyết định giữ lại thông tin gì, và loại bỏ thông tin gì.

Lời khuyên 3a: Trước khi viết phác thảo, hãy quên hẳn quá trình đi thu thập thông tin và cố gắng xem xét câu chuyện với tư cách là một độc giả không biết gì (hoặc một biên tập viên). Hãy chọn ra những sự kiện, những khía cạnh và những kết luận của câu chuyện mà bạn cho rằng sẽ hữu ích nhất cho một người không hiểu biết gì về chủ đề này. Bằng cách tách mình khỏi quá trình thu thập thông tin, bạn có thể tránh được việc bị rối trước đống thông tin do chính mình thu được. Bạn cũng có thể tìm ra những thuật ngữ hoặc tình huống cần phải giải thích thêm cho độc giả.

Lời khuyên 3b: Việc phác thảo bài viết giúp bạn khống chế số lượng từ của bài báo. Một đoạn trung bình của một bài trong tạp chí TIME được giới hạn trong khoảng 20 dòng. Nếu bạn được giao viết một bài 100 dòng, bạn chỉ được viết năm đoạn. Theo định nghĩa thì mỗi đoạn chỉ được đề cập tới một vấn đề nên bạn sẽ có 5 vấn đề quan trọng. Trừ đoạn mào đầu, bạn còn bốn đoạn. Vậy nên khi xem lại phần ghi chép của mình, hãy chọn ra 4 vấn đề quan trọng bạn muốn đề cập và sắp xếp chúng theo một trật tự logic. Đây chỉ là một gợi ý. Có thể bạn có những phương pháp hay hơn của riêng mình.

Lời khuyên 3c: Trong một bài dài 100 dòng hoặc hơn, bạn nên dành một hoặc hai câu giải thích cho độc giả biết tại sao bài báo này lại quan trọng và tại sao độc giả nên đọc nó. Câu “quảng cáo” này thường nằm ở đoạn hai hoặc đoạn ba của bài viết. Bạn phải chèn câu “quảng cáo” này vào mà vẫn giữ mạch bài viết. Đối với các bài 150 dòng hoặc hơn, hoặc những bài về các vấn đề phức tạp, thì cần phải có riêng một đoạn tự “quảng cáo”.

Độ dài

Các bài của tạp chí thường rất ngắn. Vì vậy phóng viên buộc phải nén thông tin vào rất ít dòng. Điều này có nghĩa là không có chỗ cho các câu văn hoa sáo rỗng.

Lời khuyên 4: Cố gắng viết càng cô đọng càng tốt, cố hết sức để chọn lựa những thông tin phù hợp. Và cần phải rõ ràng. Tránh những câu không có ý nghĩa hoặc không có thông tin

Nếu bạn không muốn bị biên tập viên đảo lộn bài viết của mình, hãy viết bài với những thông tin cụ thể và xác thực tới mức không thể nào thay đổi bài viết mà không giảm đáng kể sức nặng của câu chuyện.

Một số lời khuyên khác

- Không đưa các thông tin quan trọng vào các mệnh đề phụ.

- Nên chọn câu chủ động hơn là bị động.

- Không kết thúc bài viết bằng một câu trích dẫn nếu có thể tránh được. Một cách hay hơn để kết thúc là nêu lên một sự trớ trêu, hoặc một kết luận thông minh hay một sự kiện thú ví gợi mở về những sự kiện xảy ra tiếp theo.

- Hãy chú ý khi dùng trạng từ. Hầu hết trạng từ chỉ có nghĩa nhấn mạnh như trong câu “Đó là một đêm rất tối trời và mưa bão.” Từ rất ở đây mang ít ý nghĩa.

- Tránh lặp lại từ. Điều này nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng rất nhiều người viết giỏi vẫn mắc phải điều này do không chú ý. Tất nhiên cũng rất nực cười nếu bài viết dùng một loạt từ đồng nghĩa cho một từ quan trọng xuất hiện liên tục trong bài viết, nhưng bạn phải quyết định việc lặp lại từ ở mức độ nào là hợp lý. Đọc to bài viết của mình, tai thường phát hiện ra các từ lặp mà mắt bạn đã bỏ qua.

- Khi dẫn một câu trích trực tiếp, tránh đưa câu trích lặp lại thông tin đã viết. Ví dụ: Các quan chức Mỹ, nhắc lại lời kêu gọi của chính phủ về việc chấm dứt tình trạng lặp lại từ, tuyên bố vào tuần trước rằng “dùng một từ hai lần trong một đoạn văn là không được”. Trong trường hợp này đoạn trích trong ngoặc thuần túy nhắc lại câu giới thiệu. Cách giải quyết hoặc là bỏ câu giới thiệu, hoặc bỏ câu trích.

- Lại nói về trích dẫn, mỗi bài viết nên có vài câu trích. Nói chung, các câu trích ngắn thì hay hơn câu dài. Và càng nhiều trích dẫn càng hay, nhưng sẽ là thừa nếu hơn một người nói về cùng một quan điểm. Các câu trích làm bài viết sống động và hấp dẫn hơn. Tránh những câu trích khẳng định những điều hiển nhiên.

- Khi liệt kê sự việc, đặt chúng theo một thứ tự nhất định: thứ tự chữ cái, thứ tự thời gian,….

- Đọc tạp chí. Việc này sẽ giúp bạn tham khảo cách các nhà báo khác xử lý câu chuyện và các vấn đề trong câu chuyện tương tự như các vấn đề bạn đang phải đối mặt.

- Cuối cùng: Viết lại, viết lại và viết lại. Một bài viết sẽ hay hơn mỗi lần bạn viết lại và thà rằng bạn viết lại để bài viết hay hơn hơn là dành công việc này cho các biên tập viên

www.dgtmkt.net

(Theo Don Morrison)

Một tít cần đảm bảo 4 yêu cầu sau:

- Trung thực

- Hẫp dẫn

- Chính xác

- Trình bày đẹp

Tính trung thực

Tít phải phản ánh trung thực nội dung và sắc thái của câu chuyện và phải phù hợp với ảnh và/hoặc đồ họa kèm bài.

Bài viết về vấn đề gì và mào đầu của bài viết như thế nào? Lấy ý tưởng từ mào đầu (vấn đề chính của câu chuyện) để viết tít nhưng KHÔNG đơn thuần sao chép lại mào đầu.

Đây là một câu chuyện vui, buồn, nghiêm túc hay nhẹ nhàng? Câu chuyện về một cá nhân hay là tin về một chính sách của chính phủ? Đây là tin thời sự hay một bài? Hãy cố gắng viết tít đúng với sắc thái của câu chuyện và tính chất của bài viết.

Nếu có ảnh hoặc đồ họa kèm bài, phải đảm bảo rằng tít phản ánh đúng nội dung ảnh và đồ họa. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp có ảnh kèm bài vì các kết quả nghiên cứu cho thấy hầu hết độc giả sẽ nhìn ảnh trước tiên khi đọc trang báo. Sau đó họ đọc tít và rồi mới bắt đầu đọc bài báo.

Nếu bài có tít phụ thì tít phụ phải phù hợp với tít chính và cùng sắc thái với tít chính, dù nội dung của tít chính và phụ hoàn toàn khác nhau.

Tính hấp dẫn

Tít phải thu hút được độc giả, làm họ muốn đọc bài viết, vì vậy hãy dùng ngôn từ sắc sảo và hấp dẫn.

Lựa chọn từ ngữ cho tít là vấn đề đóng vai trò quyết định trong việc thu hút độc giả đọc bài viết đó. Vì số lượng từ dành cho tít không nhiều, phải đảm bảo từng từ đều đáng giá. Khi bạn đọc bài viết, hãy viết ra những từ có thể dùng cho tít.

Vì chỗ trên trang báo dành cho tít rất hạn chế nên phải tiết kiệm từ. Tránh dùng hai từ khi có thể dùng một từ. Các nhà báo cũng thường có xu hướng dùng những từ bóng bảy để gây ấn tượng cho độc giả. Cần tránh dùng từ bóng bảy khi có thể dùng từ đơn giản mà hiệu quả vẫn vậy. Trên thực tế, hầu hết độc giả là những người bình thường và bận rộn, họ muốn đọc ngôn từ đơn giản, dễ hiểu và không phải mất thời gian để nghĩ về chúng.

Tránh dùng các câu sáo rỗng. Nên nhớ độc giả không hề quan tâm tới trình độ sử dụng ngôn ngữ của phóng viên mà họ quan tâm tới bản thân tin tức.

Tránh chơi chữ, vì nó có thể phản tác dụng, đặc biệt đối với các đầu đề tin (đối với bài, hoặc một số phóng sự đặc biệt thì có thể chơi chữ). Nhưng nếu muốn chơi chữ thì phải đảm bảo dùng đúng cách.

Hãy độc đáo khi dùng từ. Có một số từ thường được báo chí sử dụng quá nhiều trong tít. Nên tránh dùng những từ như vậy thì tít sẽ độc đáo hơn.

Nên tránh dùng các từ viết tắt và nhiều dấu chấm, phẩy trong tít vì trông rối mắt và khó hiểu.

Dùng động từ chủ động thay vì bị động. Điều này giúp tít ngắn gọn hơn và mạnh hơn.

Viết đơn giản và đảm bảo rằng tít có nghĩa rõ ràng. Tránh đưa những thông tin phức tạp và các con số không cần thiết vào tít.

Nhờ đồng nghiệp góp ý kiến và nghiêm túc tiếp thu ý kiến của họ. Nếu họ thấy rằng tít bài rất hay nhưng chẳng có nghĩa gì thì nhiều khả năng độc giả cũng cảm thấy như vậy.

Tính chính xác

Tít phải chính xác. Chính xác ở đây bao hàm cả về nội dung, chính tả, ngữ pháp… Nếu tít của bài báo sai, độc giả sẽ nghĩ rằng toàn bộ bài báo cũng sai.

Trước hết, phải đảm bảo chắc chắn rằng nội dung của tít là chính xác. Ngày tháng, số liệu, sự kiện… phải chính xác tuyệt đối như thông tin nêu trong bài.

Kiểm tra và kiểm tra lại tất cả, kể cả chính tả, đặc biệt là họ tên. Khi đã viết xong tít và kiểm tra lại mọi thứ cẩn thận, hãy kiểm tra thêm một lần nữa cũng không thừa.

Hình thức đẹp

Tít phải vừa vặn với khoảng trống dành cho tít trên trang báo, không được nén hoặc dãn chữ. Tít trông phải đẹp mắt và hợp với các tít khác trên trang báo và các tít phụ.

Cần biết tít của bạn sẽ được dành bao nhiêu chỗ trên trang báo và hãy viết tít vừa vặn với khoảng trống đó. Đừng co hoặc kéo dãn chữ trên tít cho vừa với khoảng trống và phải biết rõ chỗ ngắt dòng là ở đâu (đối với đầu đề dài 2, 3 dòng), vì đôi khi ngắt dòng không đúng từ sẽ làm tít rất khó đọc.

Hãy xem xét tới phần trình bày của bài báo/trang báo, nên làm việc trước với biên tập viên dàn trang để viết tít bài báo của bạn hợp với các đầu đề khác, các đầu đề phụ và ảnh.

www.dgtmkt.net

(Katherine McKinley)

Chưa bàn đến hình thức trình bày, văn phong, từ ngữ sử dụng… các nhà điều hành đều coi trọng chữ trên giấy hơn lời nói. TS. Napier rất vui khi biết những thông tin này. Bà cho biết ngay ở Mỹ, các nhà quản lý cũng áp dụng phương pháp tương tự. Và những người được thăng tiến trong tổ chức, công ty thường có kỹ năng viết rất tốt

1. Lật qua

Độc giả sẽ lựa chọn dọc cái gì bằng cách lật qua các trang báo. Không giống như đọc tiểu thuyết, đọc báo và tạp chí có thể giở thoải mái. Bắt đầu bằng trang nhất, nhưng ngay sau đó người đọc xem trang cuối, xem trang trong từ đấu đến cuối hay từ cuối lên đầu, dừng lại ở chỗ nào đáng chú ý

Những yếu tố nào gây chú ý ở độc giả?

Các tít trên trang nhất.

Đầu đề các chuyên mục: độc giả này bị thu hút bởi đề tài Kinh tế, độc giả khác lại chú ý tới mục Thời trang.

Các loại tít của từng bài báo (tít chính, tít phụ).

Minh hoạ: ảnh, tranh, đồ hoạ.

Tên tác giả.

Những chuyên mục cố định: bình luận, xã luận, hình vẽ.

Tóm tắt

Các yếu tố trên là lựa chọn đầu tiên và ghi nhớ ngay tức khắc.

2. Đọc lướt

Độc giả trở lại với những nội dung đã thu hút họ và chú ý đến những yếu tố khác trong bài báo.

Sapo: cung cấp thông tin cơ bản và gợi tò mò (thường là đoạn in đậm, nằm sau tít, nói lên toàn bộ ý của bài báo, đừng nhầm nó với đoạn tóm tắt vì sapo có thể đứng tách rời khỏi bài báo, với người đọc không có nhiều thời gian chỉ cần xem sapo, khi cần thông tin chi tiết thì mới đọc kỹ cả bài báo).

Tít xen và mở đầu các đoạn: nằm trong bài báo, chúng có tác dụng giãn mắt và dẫn dắt vào bài báo.

Hộp (box) : thu hút chú ý vào thông tin nổi bật.

Mở đầu bài: câu đầu tiên quan trọng nhất.

Kết luận: câu cuối cùng, cảm tưởng cuối cùng.

Nếu vội, đọc giả có thể dừng ở cấp độ đọc thứ hai này. Nếu các yếu tố này được viết tốt, chúng sẽ thu hút độc giả đọc toàn bộ bài báo. Các yếu tố thuộc hai cấp độ đọc đầu tiên đóng vai trò marketing.

3. Đọc kỹ

Việc độc giả có đọc kỹ hay không phụ thuộc vào cấu trúc bài báo và phong cách viết: vừa phải viết hay, vừa phải trình bày rõ ràng.

4. Bình luận

Giở lướt qua các trang báo giúp người đọc định hình những gì sẽ đọc và thứ tự các bài báo trong toàn bộ tờ báo cũng như trong mỗi trang.

Các cấp độ đọc không phụ thuộc nhau, vì người ta có thể đọc vào những thời điểm khác nhau, và không bắt buộc đọc cái này sau cái kia. Điều này dẫn đến việc:

Phải nhắc lại thông tin của tít trong sapo và phần đầu bài báo.

Không được gắn sapo với tít cũng như trong phần mở đầu bài báo, nhất là bằng cách dùng tính từ chỉ định (điều này, người này…)

(www.dgtmkt.net)

Theo Fabienne Gerault-ESJ